Sınavla ilgili konularda
düşünme, hatırlama ve yoğunlaşma güçlüğüne yol açan duygu
durumudur. Kaygının en ağır düzeyde yaşandığı sınavlar
üniversite ve liselere giriş sınavlarıdır. Aslında sadece bu
sınavlar değil, okullardaki sınavlar da öğrencileri
kaygılandırmaktadır. Ancak bu sınavların telafisi kolay
olduğundan öğrencilerdeki kaygı düzeyi diğer sınavlar kadar
olmamaktadır.
Yüksek sınav kaygısı, öğrencinin
başarısızlığına yol açan en önemli faktörlerin başında
gelmektedir. Yapılan araştırmalar, yüksek sınav kaygısının
özellikle orta bilgi düzeyindeki öğrencilerin başarısını daha
fazla düşürdüğünü göstermektedir.
ÖSS’ye hazırlanan 370 kız ve erkek
öğrenciye çözmeleri için bir takım sorular verildi. Çözüm
sırasında yapılan küçük eleştiriler öğrencilerin başarısında
yüzde 10 oranında azalttığı görüldü. Yapılan eleştirilerin dozu
artırıldığında öğrencilerin hata yapma oranı yüzde 55’e kadar
çıktığı görüldü.
Öğrencileri üzerinde yapılan bir
araştırmada; öğrencilere ezberlemeleri için bir takım formüller
verildi ve daha sonra bu formüllerin ne kadarını hatırladıkları
belirlendi. İne aynı gruba, bu kez ‘hafızalarınız pek kuvvetli
değil’ diye söylendi. Ezberledikleri formülleri hatırlama
oranları yeniden belirlendi. Sonuç: hatırlanan miktar ilk
hatırlamadan %15 daha düşüktü. Grubun kendilerine olan güveni
sarsıldığında, hatırlama yeteneklerinin azaldığı bu deneyle
ispatlanmıştır.
Özellikle üniversite
sınavlarında aşırı kaygıdan dolayı, baş ağrısı çeken, elleri
titreyen, midesi bulanarak sınavı yarıda bırakan ya da sınavın
bir bölümünde donup kalan birçok öğrenci ile görüştüm.
Bir öğrencinin sınav
kaygısı yaşadığını nasıl anlayabiliriz?
Öğrencideki her
değişiklik sınav kaygısı olmayabilir.
Sınav Kaygısının
Belirtileri Nelerdir?
Huzursuzluk, kendini
rahat hissedememe,
Çabuk öfkelenme, ve
öfkeyi dışa vurma isteği,
Mutsuzluk ve umutsuzluk
İçe kapanma, kendini
soyutlama,
İlişki kurmada güçlük,
aile ve arkadaşları ile sorunlar yaşama
Olumsuz benlik algısı,
(kendini değersiz ve gereksiz hissetme)
Düşünceleri
toparlayamama, ifade edememe,
Unutkanlık , bilgileri
transfer edememe (önceki bildiklerini sonrakiler için olumlu
kullanmakta güçlük yaşamak)
Dikkatini toplamada sorun
yaşamak,
Mide ve bağırsak
rahatsızlıkları,
Baş dönmesi, kusma,
Ellerde titreme, terleme,
Nefes alıp vermede güçlük
yaşama,
Yorgunluk ve bitkinlik
belirtileri,
Uyku ve iştah
bozuklukları
Sınav Kaygısının birçok
nedeni olabilir. Öğrencinin bulunduğu ortam kişisel
özelliklerine göre bu nedenler değişebilir.
Sınavdan önce zihninizde,
geçmişteki başarısızlıklarınızı değil, başarılarınızı
vurgulayın. Bizleri etkileyen aslında olaylar değil olaylara
karşı bakış açımız, inançlarımız, yorum ve kalıp
düşüncelerimizdir. Olaya karşı temel inançları değiştirmek asıl
amaçtır. Sınavın kendi başına kaygılandırma gücü olsaydı tüm
öğrenciler aynı kaygıyı duyardı. Bu konuda yapılacak bir şey
olmazdı, bu kaderimiz olurdu. Her birimizin çeşitli konularda iç
konuşmaları vardır. Bu durum şu anda da devam ediyordur. Bu
konuşmalar pozitif olursa bize olumlu telkinde bulunur. Çalışma
motivasyonunu ve bilincini arttırır.
Konuşmalar olumsuz
olursa; kaygı ve başarısızlık duygularını geliştirir. Olumsuz
telkin olur. Bir kişinin zihninden günde binlerce düşünce
geçmektedir. Bu düşüncelerin büyük bir çoğunluğunun da olumsuz
düşünceler oluşturmaktadır. Olumsuz düşünen bir kişi zamanla
karamsar ve kaygı bir kişiliğe bürünür.
Olumlu düşünce, konuşma
ve telkini mutlaka öğrenmeliyiz.
Düşünce sistemimiz
gerçekçi, olumlu ve faydalı, nitelikte olmalıdır.
Kendinize güveniniz.
Beslenme ve uykunuzun
düzenli olmasına özen gösterin.
Doktorunuz tavsiye
etmedikçe bilinçsizce ilaç kullanmayın.
Sistemli ve düzenli ders
çalışınız.
Sınav Kaygısı eter
gibidir. Azı ayıltır. Çoğu bayıltır. Bir miktar kaygı her zaman,
her işte gereklidir.
Yeter ki olumsuz
düşünmeyelim karamsar olmayalım.
Sınav kaygısını bir rüzgara benzetirsek;
karamsar öğrenci rüzgardan şikayet eder, iyimser öğrenci
geçmesini umar, akıllı öğrenci yelken açar…